Ziemia zawkrzeńska


Ziemia zawkrzeńska - historyczne Zawkrze - posiadała w znacznej mierze granice naturalne. Wyznaczały je: górny bieg rzeki Orzyc wraz z rzeką Łydynią od wschodu, rzeka Wkra od południa, od zachodu górny bieg Wkry-Działdówki. Na północy w dużej części była wytyczona linearnie w terenie.

Północna granica została ustalona traktatem kaliskim w 1343 roku, podczas regulowania sporów polsko-krzyżackich. W tych granicach ziemia zawkrzeńska liczyła 1779 km2.

Nazwa "Zawkrze" oznaczała terenu leżące za Wkrą z punktu widzenia Płocka, głównego ośrodka politycznego i administracyjnego na Mazowszu. Najstarszym dokumentem potwierdzającym odrębność terytorium Zawkrza jest akt z 1384 roku, w którym książę płocki Siemowit IV zastawił tę ziemię Krzyżakom na 15 lat (do 1399 roku).

Zawkrze w 1495 roku za króla Jana Olbrachta zostało włączone do Korony. Ziemia zawkrzeńska razem z ziemią płocką utworzyły województwo płockie. Zawkrze składało się z trzech powiatów: szreńskiego, mławskiego i niedzborskiego. Mława 13 lipca 1429 roku uzyskała prawa miejskie, nadane jej przez książąt mazowieckich: Siemowita V, Kazimierza II, Władysława I. Mława była na Zawkrzu głownym ośrodkiem handlu i rzemiosła. Miasto w drugiej połowie XVI wieku liczyło około 2500 mieszkańców, z czego 10% stanowili rzemieślnicy.

Po drugim rozbiorze 1793 roku część ziemi zawkrzeńskiej znalazła się w zaborze pruskim. Pozostałą część Zawkrza z Mławą zawładnęli Prusacy po II rozbiorze w 1795 roku, kiedy nastąpiła całkowita likwidacja Rzeczypospolitej. Ziemia zawkrzeńska przestała funkcjonować jako jednostka terytorialna, ale przetrwała tradycja jej odrębności. Niezwykle ważne jest to, że aż do II wojny światowej, począwszy od wczesnego średniowiecza był to teren pograniczny. Zmieniali się tylko sąsiedzi tej części Mazowsza Północnego. Kolejni sąsiedzi - to: pogańskie plemiona pruskie, państwo Zakonu Krzyżackiego, Prusy Książęce, Prusy Wschodnie, najpierw jako część państwa pruskiego, a później zjednoczonych Niemiec.


Data dodania: 23.03.2011



glowna aktualnosci kontakt